Quy định tính điểm ưu tiên, khuyến khích trong xét tốt nghiệp THPT 2026

Quy định tính điểm ưu tiên, khuyến khích trong xét tốt nghiệp THPT 2026 là nội dung thí sinh lớp 12 cần nắm rõ trước khi đăng ký dự thi. Các loại điểm cộng này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến điểm xét tốt nghiệp, nhất là với thí sinh thuộc diện chính sách, vùng đặc thù hoặc có thành tích trong các kỳ thi do ngành giáo dục tổ chức.

Điểm ưu tiên xét tốt nghiệp THPT 2026 được tính theo 3 diện

Điểm ưu tiên xét tốt nghiệp THPT 2026 được tính theo 3 diện. Theo Quy chế thi tốt nghiệp THPT hiện hành, việc xét công nhận tốt nghiệp THPT được tính theo 3 diện ưu tiên: Diện 1, Diện 2 và Diện 3. Trong đó, Diện 1 là thí sinh bình thường, không được cộng điểm ưu tiên; Diện 2 và Diện 3 là các nhóm thí sinh được cộng điểm khi xét công nhận tốt nghiệp.

Cụ thể, thí sinh thuộc Diện 2 được cộng 0,25 điểm. Nhóm này gồm một số đối tượng như thương binh, bệnh binh, người hưởng chính sách như thương binh bị suy giảm khả năng lao động dưới 81% đối với hệ giáo dục thường xuyên; con của thương binh, bệnh binh, người hưởng chính sách như thương binh bị suy giảm khả năng lao động dưới 81%; người dân tộc thiểu số; người bị nhiễm chất độc hóa học hoặc con của người bị nhiễm chất độc hóa học; thí sinh giáo dục thường xuyên từ 35 tuổi trở lên tính đến ngày thi.

Một điểm đáng chú ý là nhóm người Kinh hoặc người nước ngoài cư trú tại Việt Nam học ở các trường THPT thuộc các xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển và hải đảo, xã khu vực I, II, III hoặc xã có thôn đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cũng có thể thuộc Diện 2 nếu học tại các địa bàn này ít nhất hai phần ba thời gian học cấp THPT.

Diện 3 được cộng 0,5 điểm. Nhóm này gồm người dân tộc thiểu số học ở các trường THPT thuộc các địa bàn đặc biệt khó khăn, biên giới, an toàn khu, vùng bãi ngang ven biển và hải đảo, khu vực I, II, III hoặc xã có thôn đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong ít nhất hai phần ba thời gian học cấp THPT; thương binh, bệnh binh, người hưởng chính sách như thương binh bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên đối với giáo dục thường xuyên; con của liệt sĩ; con của thương binh, bệnh binh, người hưởng chính sách như thương binh bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

Nguyên tắc quan trọng là thí sinh có nhiều tiêu chuẩn ưu tiên chỉ được hưởng tiêu chuẩn ưu tiên cao nhất. Điều này có nghĩa, điểm ưu tiên trong xét tốt nghiệp THPT 2026 không được cộng dồn nhiều diện. Một thí sinh vừa thuộc nhóm dân tộc thiểu số, vừa thuộc diện chính sách sẽ được xác định theo mức ưu tiên cao nhất phù hợp với hồ sơ, không cộng các mức ưu tiên lại với nhau.

Điểm khuyến khích tối đa theo giải cao nhất, không cộng dồn nhiều giải

Bên cạnh điểm ưu tiên, thí sinh có thể được cộng điểm khuyến khích nếu đạt thành tích trong các cuộc thi, hoạt động được quy định trong thời gian học cấp THPT. Đây là nhóm điểm dành cho thành tích học tập, nghiên cứu, văn nghệ, thể thao, quốc phòng hoặc các cuộc thi do ngành giáo dục tổ chức hoặc phối hợp với các ngành chuyên môn từ cấp tỉnh trở lên.

Với kỳ thi chọn học sinh giỏi, thí sinh đoạt giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi quốc gia hoặc giải nhất cấp tỉnh được cộng 2,0 điểm. Thí sinh đoạt giải khuyến khích trong kỳ thi quốc gia hoặc giải nhì cấp tỉnh được cộng 1,5 điểm. Thí sinh đoạt giải ba cấp tỉnh được cộng 1,0 điểm.

Quy chế cũng quy định điểm khuyến khích cho các kỳ thi thí nghiệm thực hành môn Vật lý, Hóa học, Sinh học; thi văn nghệ; thể dục thể thao; hội thao giáo dục quốc phòng; cuộc thi khoa học kỹ thuật; viết thư quốc tế. Với giải cá nhân, giải nhất, nhì, ba quốc gia, giải nhất cấp tỉnh hoặc Huy chương Vàng được cộng 2,0 điểm. Giải khuyến khích quốc gia, giải tư cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia, giải nhì cấp tỉnh hoặc Huy chương Bạc được cộng 1,5 điểm. Giải ba cấp tỉnh hoặc Huy chương Đồng được cộng 1,0 điểm.

Đối với giải đồng đội, quy chế nêu rõ chỉ cộng điểm đối với giải quốc gia. Số lượng cầu thủ, vận động viên, diễn viên của giải đồng đội thực hiện theo quy định cụ thể của ban tổ chức từng giải. Mức điểm khuyến khích cộng cho cá nhân trong giải đồng đội được tính như giải cá nhân tương ứng.

Tương tự điểm ưu tiên, điểm khuyến khích cũng có nguyên tắc chống cộng dồn. Người học đoạt nhiều giải khác nhau trong nhiều cuộc thi hoặc kỳ thi chỉ được hưởng một mức cộng điểm của loại giải cao nhất. Vì vậy, nếu một học sinh vừa có giải ba cấp tỉnh học sinh giỏi, vừa có giải nhì cấp tỉnh ở một cuộc thi khác thuộc diện được cộng điểm, hệ thống sẽ tính mức điểm cao nhất theo quy định, không cộng cả hai giải.

Điểm ưu tiên và khuyến khích được đưa vào công thức xét tốt nghiệp ra sao?

Điểm xét tốt nghiệp THPT gồm điểm các môn thi dùng để xét công nhận tốt nghiệp, điểm trung bình các năm học ở cấp THPT, cùng điểm ưu tiên và điểm khuyến khích nếu có. Điểm trung bình các năm học được tính từ điểm trung bình lớp 10, lớp 11 và lớp 12, trong đó điểm lớp 10 nhân hệ số 1, lớp 11 nhân hệ số 2, lớp 12 nhân hệ số 3, rồi chia cho 6. Các điểm trung bình từng năm và điểm trung bình các năm học được làm tròn đến 2 chữ số thập phân.

Theo công thức trong quy chế, điểm khuyến khích được đưa vào phần tính cùng tổng điểm các môn dự thi, sau đó chia theo hệ số trong công thức xét tốt nghiệp; còn điểm ưu tiên được cộng sau cùng vào điểm xét tốt nghiệp. Điểm xét tốt nghiệp được lấy đến hai chữ số thập phân do phần mềm máy tính tự động thực hiện.

Để được công nhận tốt nghiệp THPT, thí sinh phải đủ điều kiện dự thi, không bị kỷ luật hủy kết quả thi, tất cả các môn thi đều đạt trên 1,0 điểm theo thang điểm 10 và có điểm xét tốt nghiệp từ 5,0 trở lên. Đây là ngưỡng quan trọng, cho thấy điểm ưu tiên và điểm khuyến khích có thể hỗ trợ thí sinh trong quá trình xét tốt nghiệp, nhưng thí sinh vẫn phải đáp ứng điều kiện tối thiểu về điểm thi và quy chế dự thi.

Khi làm hồ sơ, thí sinh cần khai đúng diện ưu tiên, điểm khuyến khích và nộp giấy tờ minh chứng tương ứng. Mẫu phiếu đăng ký xét công nhận tốt nghiệp THPT có phần ghi điểm khuyến khích, diện ưu tiên và hồ sơ kèm theo như học bạ, giấy chứng nhận đoạt giải, giấy xác nhận điểm bảo lưu hoặc các giấy tờ khác nếu có.

Với thí sinh lớp 12, cách an toàn nhất là rà soát hồ sơ từ sớm cùng giáo viên chủ nhiệm hoặc bộ phận phụ trách thi của trường. Những giấy tờ liên quan đến diện chính sách, dân tộc, nơi học tập, thành tích thi học sinh giỏi, khoa học kỹ thuật, thể thao, văn nghệ hay quốc phòng cần được kiểm tra trước thời điểm hoàn thiện hồ sơ. Việc hiểu đúng quy định tính điểm ưu tiên, khuyến khích trong xét tốt nghiệp THPT 2026 giúp thí sinh tránh bỏ sót quyền lợi, đồng thời không nhầm lẫn giữa điểm cộng xét tốt nghiệp và điểm ưu tiên trong tuyển sinh đại học.

Tìm hiểu về Cử nhân Anh Quốc UKB

Bên cạnh việc thi thử tốt nghiệp THPT để chuẩn bị cho kỳ thi quan trọng trước mắt, học sinh lớp 12 cũng cần sớm tìm hiểu các hướng đi sau khi có kết quả. Tại Trường Đại học Kinh tế – Luật, ĐHQG-HCM, chương trình Cử nhân Anh Quốc UKB là một lựa chọn cho những thí sinh quan tâm đến môi trường học tập quốc tế nhưng vẫn muốn học toàn thời gian tại Việt Nam.

Chương trình được triển khai trong 3,5 năm, đào tạo hoàn toàn tại Việt Nam hoặc có lựa chọn chuyển tiếp sang các đại học hàng đầu tại Anh, với các học phần nền tảng và chuyên ngành được giảng dạy bằng tiếng Anh. Người học có thể tiếp cận chương trình cử nhân theo định hướng quốc tế trong các lĩnh vực như Quản trị kinh doanh và Kinh doanh quốc tế, đồng thời rèn luyện năng lực tiếng Anh học thuật, tư duy kinh doanh và kỹ năng thích ứng với môi trường nghề nghiệp toàn cầu.

Với nhóm học sinh đang ôn thi tốt nghiệp THPT, việc thi thử giúp xác định năng lực hiện tại; còn việc tìm hiểu sớm các chương trình đại học phù hợp giúp các em chủ động hơn khi đăng ký nguyện vọng. Vì vậy, sau mỗi giai đoạn luyện đề, thí sinh nên dành thêm thời gian tham khảo ngành học, chương trình đào tạo, chuẩn đầu vào và lộ trình nghề nghiệp để có lựa chọn sát với năng lực, sở thích và mục tiêu dài hạn.